W Bratysławie znaleziono pierwszy na Słowacji rzymski akwedukt
25 marca 2025, 12:49Archeolodzy z Uniwersytetu w Trnawie odkryli pierwszy na Słowacji rzymski akwedukt. Na niespodziewane znalezisko trafiono podczas prac przy restauracji pałacu w Rusovcach. To XIX-wieczny pałac neogotycki, uznany za zabytek narodowy, położony w dzielnicy Bratysławy. W czasach rzymskich w Rusovcach istniał obóz wojskowy Gerulata, stanowiący część naddunajskiego limesu. Powstał on prawdopodobnie w czasach Flawiuszy (II poł. I wieku).
Astrocyty kontrolują neurogenezę
24 sierpnia 2012, 19:53Astrocyty stanowią zrąb dla układu nerwowego. Dodatkowo ich wypustki otaczają synapsy, by nie dopuścić do "wycieku" neuroprzekaźników. Ostatnimi czasy neurolodzy rozpoznają kolejne funkcje tych komórek. Do coraz dłuższej listy można teraz dopisać kontrolę powstawania nowych neuronów z nerwowych komórek macierzystych.
Probiotyczna profilaktyka przeciwgrypowa
14 grudnia 2017, 11:46Probiotyki - bakterie mlekowe - chronią przed pewnymi podtypami wirusa grypy A. Wg naukowców z Uniwersytetu Stanowego Georgii, zmniejszają utratę wagi po infekcji, a także replikację wirusa w płucach.
Gigapikselowe "cyfrówki" w obronie Ziemi
25 listopada 2008, 13:38Już w grudniu rozpoczną prace pierwsze elementy teleskopu wyposażonego w aparaty fotograficzne o gigantycznej rozdzielczości 1,5 gigapiksela. W ramach projektu Panoramic Survey Telescope and Rapid Response System (Pan-STARRS) powstają cztery teleskopy, które z Hawajów będą śledziły asteroidy i inne zbliżające się do Ziemi obiekty.
ChatGPT jak człowiek. Zauważono u niego... dysonans poznawczy
29 maja 2025, 10:30Jedną z najważniejszych cech sztucznej inteligencji i to taką, która ma powodować, że będzie ona dla nas niezwykle użyteczna, jest obietnica podejmowania przez nią racjonalnych decyzji. Opartych na faktach i bezstronnej analizie, a nie na emocjach, przesądach czy fałszywych przesłankach. Pojawia się jednak coraz więcej badań pokazujących, że wielkie modele językowe (LLM) mogą działać nieracjonalnie, podobnie jak ludzie. Naukowcy z Wydziałów Psychologii Uniwersytetu Harvarda i Uniwersytetu Nowej Południowej Walii oraz Wydziału Nauk Komputerowych Boston University i firmy Cangrade zauważyli u ChataGPT-4o istnienie... dysonansu poznawczego.
Skamieniała opowieść o walce o życie
17 września 2012, 09:03W 2002 r. w Bawarii, a konkretnie w solnhofeńskim kamieniu litograficznym, odkryto skamieniały ślad, dokumentujący ostatnie chwile skrzypłocza Mesolimulus walchi, który wpadł w śmiertelną pułapkę tropikalnej laguny. Co ważne, na końcu rekordowo długiego 9,7-m tropu znajdował się sam nieszczęśnik.
Nadmiar tłuszczu zaburza sercowy układ energetyczny
9 stycznia 2018, 06:23Typowe m.in. dla cukrzycy przeciążenie kardiomiocytów tłuszczami zmienia kształt mitochondriów i zaburza sercową sieć mitochondrialną. Zespół z Uniwersytetu Iowy uważa, że zjawisko to pozwala wyjaśnić 2-5-krotnie wyższe ryzyko niewydolności serca u diabetyków.
Siatkówka jak nowa
8 grudnia 2008, 14:49Amerykańscy badacze udowodnili, że organizmy ssaków są zdolne do odtworzenia neuronów tworzących siatkówkę - część gałki ocznej odpowiedzialną za przetwarzanie fal świetlnych na impulsy nerwowe.
Powstanie uniwersalna szczepionka mRNA wspomagającą walkę z nowotworami?
23 lipca 2025, 09:09Eksperymentalna szczepionka mRNA wzmocniła efekty immunoterapii przeciwnowotworowej na mysim modelu choroby. Przeprowadzone na University of Florida badania wykazały, że połączenie szczepionki z powszechnie używanymi inhibitorami punktów kontrolnych doprowadziło do pojawienia się silnej odpowiedzi przeciwnowotworowej układu odpornościowego. Jednak najważniejszym i zaskakującym elementem badań było spostrzeżenie, że tak dobre wyniki uzyskano nie poprzez zaatakowanie konkretnego celu, a poprzez wzmocnienie reakcji układu odpornościowego.
Ugotowani (modowo)
4 października 2012, 06:07Hoyan Ip, projektantka mody z Londynu, wpadła na pomysł, jak zaradzić marnotrawstwu jedzenia i gromadzeniu odpadów generowanych przez przemysł odzieżowy oraz uzależnionych od zmieniających się trendów elegantów. Seria Bio-Trimmings, którą właściwie należałoby nazwać filozoficznym manifestem, to uzyskiwane z resztek guziki, cekiny, sprzączki, a nawet pagony.
